Mustafa Özkaya; 1968 yılında Halkalı ’da doğdu. İlk Okulu Keşap Halkalı İlkokulu’nda, Lise Öğrenimini ise Keşap Lisesi’nde tamamladı. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Orman Mühendisi unvanı ile 1992 yılında mezun oldu.
İlk Mesleğe 1992 yılında Şebinkarahisar Orman İşletme Şefi olarak başladı. Tirebolu Orman İşletme Müdür Yardımcısı, Giresun Orman İşletme Müdürü, Orman Genel Müdürlüğü Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkan Yardımcılığı görevlerini yaptı. 2012 yılından itibaren Ankara ve Giresun Orman Bölge Müdürü olarak görev yapan Mustafa Özkaya, 2018 yılından itibaren Başmüfettiş ve Orman Genel Müdür Yardımcılığı görevlerini yürüttü.
TOÇ BİR-SEN Genel Sekreterliği, TMMOB Yönetim Kurulu Üyeliği, Ekin-Der Kurucu Başkanlığı, Ankara Giresunlular Platformu kuruculuğu gibi pek çok sivil toplum kuruluşu ve sosyal alanda etkin faaliyetlerde bulundu. 2024 yılında Harşit Savunması Vakfını kurdu. Halen Vakfın Yönetim Kurulu Başkanlığını yapan Özkaya evli ve 3 çocuk babasıdır.